215-modda. Bojxona ekspertizasini o'tkazish asoslari va muddatlari

Bojxona ekspertizasini o'tkazish asoslari quyidagilardan iborat: bojxona organlari mansabdor shaxslarining bojxona ekspertizasini o'tkazish to'g'risidagi yozma murojaati; tergovga qadar tekshiruvni amalga oshiruvchi organ mansabdor shaxsining, surishtiruvchining, tergovchining, prokurorning yoki sudyaning qarori, sud ajrimi. Bojxona ekspertizasi quyidagi hollarda o'tkaziladi: bojxona nazorati amalga oshirilayotganda tovarlarning bojxona rasmiylashtiruvini o'tkazish jarayonida; O'zbekiston Respublikasi Tashqi iqtisodiy faoliyatining tovar nomenklaturasiga binoan tovarning tasniflanishi bo'yicha dastlabki qaror qabul qilishda; bojxona to'g'risidagi qonunchilik buzilishining tasdiqlangan faktlari bo'lganda. Bojxona ekspertizasi bojxona organining binosida yoki, agar bu tekshiruv xususiyatiga ko'ra zarur bo'lsa yoxud ekspertiza ob'yektini bojxona organining binosiga yetkazib berish imkoni bo'lmasa, boshqa joylarda o'tkaziladi. Bojxona to'g'risidagi qonunchilik buzilgan hollarda bojxona ekspertizasini o'tkazish muddati o'ttiz kundan oshmasligi lozim. Bojxona ekspertizasining murakkablik darajasini aniqlashda quyidagi mezonlarni hisobga olish kerak: ob'yektning ko'pligi (tekshiruvga taqdim etilgan uchtadan ortiq ob'yekt yoki ikki yuz varaqdan ortiq ish materiallari); qo'yilgan masalalarning ko'pligi (tekshiruvlar o'tkazilishini talab etuvchi uchtadan ortiq masala); qo'yilgan masalalarni hal etish uchun tajribalar o'tkazishda texnologik reglamenti besh ish kunidan ortiq bo'lgan, ko'p mehnat talab etadigan usullarni va murakkab asbobsozlik vositalarini qo'llash ehtiyoji; qo'yilgan masalalarni hal etish uchun yangi hisob-kitob modellarini va tekshiruvning xususiy uslublarini ishlab chiqish zarurati; ekspertizaning komissiyaviy, kompleks yoki takroriy deb hisoblanishi; bojxona laboratoriyasi hududidan tashqarida turgan ob'yektlarning bojxona ko'zdan kechiruvi o'tkaziladigan joyga chiqish yoxud tekshiruvni boshqa muassasalarning bazasida o'tkazish zarurati; boshqa tashkilotlarning ekspertlarini hamda ekspert muassasalarini jalb qilish zarurati. Bojxona ekspertizalarini o'tkazishning eng ko'p muddatlari ularning murakkablik darajasiga ko'ra to'rt toifaga bo'lish orqali belgilanadi: birinchi toifa — bitta ham murakkablik darajasiga ega bo'lmagan ekspertizalar, ularni o'tkazish uchun uch ish kunigacha bo'lgan muddat talab etiladi; ikkinchi toifa — hech bo'lmaganda bitta murakkablik darajasiga ega bo'lgan ekspertizalar, ularni o'tkazish uchun besh ish kunigacha bo'lgan muddat talab etiladi; uchinchi toifa — kamida ikkita murakkablik darajasiga ega bo'lgan ekspertizalar, ularni o'tkazish uchun o'n ish kunigacha bo'lgan muddat talab etiladi; to'rtinchi toifa — kamida to'rtta murakkablik darajasiga ega bo'lgan o'ta murakkab ekspertizalar, ularni o'tkazish uchun yigirma ish kunigacha bo'lgan muddat talab etiladi. Bojxona rasmiylashtiruvini amalga oshirishda majburiy tartibda bojxona ekspertizasi o'tkaziladigan tovarlar ro'yxati xavfni boshqarish tizimini qo'llagan holda O'zbekiston Respublikasi Davlat bojxona qo'mitasi tomonidan tasdiqlanadi.